Misoprostol: Çoğu Kişinin Bilmediği Ama Herkesin Duyması Gereken İlaç
Misoprostol, ilk bakışta sıradan bir ilaç gibi görünebilir. Küçük beyaz tabletler, eczane raflarında pek dikkat çekmez. Ama bu ilaç, dünya genelinde milyonlarca kadının hayatını değiştiren, bazen kurtaran, bazen de tartışmaların merkezinde yer alan bir molekül.İçindeki etken madde, prostaglandin E1 analoğudur ve rahim kasılmasını tetikleme gibi bir etkisi vardır. İşte bu etki, onu kadın sağlığında devrim yaratan bir ilaca dönüştürdü.
Peki ne işe yarıyor?
Misoprostol’un en bilinen iki kullanımı şunlardır:
- Tıbbi kürtaj (düşük) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 12 haftaya kadar olan gebeliklerin sonlandırılmasında mifepriston + misoprostol kombinasyonunu “altın standart” olarak kabul eder. Türkiye’de mifepriston bulunmadığı için tek başına misoprostol da yaygın olarak kullanılır. Doğru doz ve doğru şekilde kullanıldığında %95-98 oranında etkilidir. Evet, evde, doktor kontrolü olmadan da kullanılabiliyor (birçok ülkede yasal olarak). Bu da onu özellikle kürtajın yasak ya da erişilemez olduğu ülkelerde bir umut ışığı yapıyor.
- Düşük sonrası rahim temizliği Eksik düşük (parça kalması) durumlarında ya da doğum sonrası kanamayı durdurmak için hastanelerde sıkça kullanılır. Aslında birçok kadının “düşük sonrası kürtaj oldum” dediği operasyonların bir kısmı, aslında sadece misoprostol tabletiyle çözülebilir.
Neden bu kadar önemli?
Çünkü erişilebilir. Bir kutu Misoprostol (genelde 12-16 tablet) birçok ülkede reçetesiz ya da çok ucuza bulunabiliyor. Soğuk zincir gerektirmiyor, buzdolabında saklanmasına gerek yok. Bir kadın, istediği yerde, istediği zaman kendi bedeni üzerinde söz sahibi olabiliyor. Bu, özellikle Arjantin, Polonya, Türkiye, Afrika ülkeleri ve Latin Amerika’da kadınların ellerindeki en güçlü araçlardan biri haline getirdi misoprostolü.
Kullanımı korkutucu mu?
Hayır, doğru bilgiyle korkutucu değil.
En sık görülen yan etkiler:
- Kramp tarzı ağrı (regl ağrısından daha şiddetli olabilir ama genelde 3-6 saat sürer)
- Kanama (normal reglinden daha fazla)
- Bulantı, ishal, ateş/üşüme (prostaglandin etkisi, geçici)
Ağrı için 600-800 mg ibuprofen yeter. Kanama 1-2 hafta sürebilir ama çoğu kadın bunu “ağır bir regl” gibi tarif eder.
En büyük yanlış anlama
“Kanamadan ölürsün, hastaneye kaldırırsın” korkusu. Oysa DSÖ’nün verilerine göre, doğru dozda kullanıldığında ciddi komplikasyon oranı %0.1-0.5 civarındadır. Yani 1000 kadından sadece 1-5’i doktora ihtiyaç duyar. Çoğu da sadece ağrı kesici ya da ekstra doz için.
Son söz yerine
Misoprostol bir hap değil, bir haktır. Kürtajı suç olmaktan çıkaran ya da yasal hale getiren yasalar gelene kadar, kadınlar bu küçük beyaz tableti avuçlarında tutmaya devam edecek. Çünkü bedenleri onların. Kararları onların. Ve bu tableti yutan her kadın, aslında sessizce ama kararlı bir şekilde şunu söylüyor:
“Benim bedenim, benim seçimim.”
Bilgi güçtür. Bilgiyi paylaşmak ise dayanışmadır.
